YERKON
YERKON, karayolu ulaşımı için uydudan bağımsız, yer tabanlı bir konumlandırma katmanıdır. GNSS sinyali kesildiğinde konum bilgisini sağlamakta, GNSS çalışırken ise uydunun verdiği konumu doğrulamaktadır. Yol kenarında hâlihazırda bulunan direk ve kabinlere düşük maliyetli yayın birimleri yerleştirilmekte; araçtaki alıcı, bu birimlere olan uzaklığını ölçerek kendi konumunu hesaplamaktadır.
Proje dokümanı: YERKON raporu (PDF, 20 sayfa)

Simülasyonla hesaplanan üç senaryo. Her biri, hataların yüzde 95'inin altında kaldığı yatay sapmayı göstermekte olup Ankara'nın gerçek arazi verisi üzerinde çalıştırılmıştır.
Önerilen sistem
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın elektrik ve haberleşme hattına bağlı noktaları hâlihazırda mevcuttur: akıllı ulaşım sistemi (AUS) kabinleri, yol kenarı üniteleri, trafik ışıkları, tünel aydınlatma sistemleri ve ücretli yol gişeleri. YERKON, bu noktalara düşük maliyetli bir radyo yayın birimi eklemeyi önermektedir. Yayın birimi, kendi kimliğini ve kurulum sırasında ölçülmüş konumunu yayınlamaktadır. Bu noktaların seyrek kaldığı bölgelerde yol boyundaki diğer direklerden yararlanılmaktadır; simülasyonda şehir içinde aydınlatma direkleri, kırsalda ise çoğunlukla elektrik dağıtım direkleri kullanılmıştır.
Bir yayın biriminin 1.000 adetlik üretimdeki maliyeti; muhafazası, baskılı devre kartı, dizgi ve lehim işçiliği dahil yaklaşık 1.400 TL'dir. Maliyetin düşük tutulabilmesinin temel nedeni, AUS noktalarında hâlihazırda bulunan elektrik ve haberleşme altyapısının yeniden kullanılmasıdır.
YERKON, yalnızca GNSS kesildiğinde devreye giren bir yedek sistem değil, GNSS çalışırken de onu denetleyen bağımsız bir doğrulama katmanıdır. Alıcı, uydunun verdiği konumu YERKON'un hesapladığı konumla sürekli olarak karşılaştırmaktadır; iki konum arasında anlamlı bir fark oluştuğunda karıştırma veya aldatma (spoofing) girişimi tespit edilmektedir.
Kullanım alanları
- Acil yardım ve afet yönetimi. 112 ve AFAD ekiplerinin konumu tünellerde, kapalı alanlarda, yüksek binalar arasında ve afet bölgelerinde de izlenebilmektedir.
- Karayolu, kargo ve toplu taşıma. Kamu araçları, otobüsler ve tehlikeli madde taşıyan araçlar için uydudan bağımsız ikinci bir takip imkânı sağlanmaktadır.
- Tüneller. Uydu sinyalinin ulaşmadığı tünellerde konum bilgisi kesintisiz olarak sürdürülmektedir; bu nedenle tüneller ilk kurulum için en uygun alanlardır.
- Karıştırma ve aldatma haritası. Uydu konumu ile YERKON konumu arasında fark oluştuğunda olay merkezî sisteme iletilmekte; böylece Bakanlık ülke genelinde bir olay haritasına sahip olmaktadır.
Projenin durumu
- Tamamlandı: simülasyon. Şehir içi, kırsal ve tünel senaryoları Ankara'nın gerçek arazi verisi üzerinde simüle edilmiştir; sonuçlar Karşılaştırma sayfasında sunulmaktadır.
- Tamamlandı: tasarım ve maliyet. Yayın birimi ve alıcıların parça listesi, 1.000 adetlik üretim fiyatları ve mevzuat incelemesi hazırlanmıştır.
- Sonraki adım: mevcut donanımla denemeler. Haberleşme, kapsama, konumlandırma ve şifreleme mantığı, ekibin hâlihazırda sahip olduğu cihazlarla sınanacaktır.
- Ardından: 10-15 birimlik pilot koridor. Projeye özel kartlar üretildikten sonra seçilecek bir ulaşım koridoruna 10-15 yayın birimi kurulacaktır.
- Henüz yapılmadı: saha ölçümü. Sitede yer alan doğruluk ve kapsama değerleri simülasyon sonuçlarıdır; saha ölçümleriyle ayrıca doğrulanacaktır.
Sayfalar
Ekip ve iletişim
Simülasyonun kaynak kodu ve yöntemi: GitHub